Az birim alandan yüksek verim alınmasını amaçlayan dikey tarım anlayışını, Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Musa Seymen tüm detaylarıyla aktardı.
Kübra ÖZÇİFTÇİ
Topraksız tarım adıyla da bilinen dikey tarım, birim alandan en yüksek verimi almayı amaç ediniyor. İnsanların beslenme ihtiyacı olduğunu ve bunun tarım ile sağlandığını ifade eden Doç. Dr. Musa Seymen, birim alanlarındaki verimi artırarak insanların beslenme ihtiyacının karşılanması gerektiğinin altını çiziyor. Günümüz şartlarında küresel ısınma, toprakların düzensiz kullanılması, topraklarda aynı türlerin sürekli yetiştirilmesi sonucu doğan hastalıklar, kuraklık ve stres faktörleri gibi durumların birim alandaki verimi aşağı çektiğini dile getiren Seymen, bu faktörlere rağmen beslenecek bir toplum olduğunu ve dikey tarımın birim alandaki verimi arttırmada en önemli seçenek olduğunu vurguladı.
SU TÜKETİMİNDE TASARRUF
Geleneksel tarımda çiftçinin kontrolsüz sulama yaptığından bahseden Doç. Dr. Musa Seymen, bunun bir sonucu olarak yoğun sulama yapıldığında verilen besin elementlerinin ve fazla suyun topraktan alt katmanlara sızarak gittiğini, bundan kaynaklı olarak açık bir sistem olduğu için toprak yüzeyinden bir buharlaşma meydana geldiğini söyledi. Dikey tarım sistemlerinde durumun böyle olmadığını iddia eden Musa Seymen, kurulan sistemin içinde bir döngü olduğunu belirtti. Döngünün sonucunda fazla suyun bitkinin ihtiyacı olanı aldıktan sonra tekrar tanka geldiğini açıklayan Seymen, bu döngü içinde suyun israf olmadığını vurguladı. Dikey tarımda optimum düzeyde su kullanıldığını kaydeden Seymen, bitkinin ihtiyacı düzeyinde su ve gübre kullandıklarını bildirerek sistemin çok avantajlı olduğunu aktardı.
BESİN DEĞERİ KÖTÜ MÜ?
Besin değeri açısından insanlarda kötü bir algı olduğunu ileri süren Musa Seymen, konuyla ilgili şunları aktardı: “Topraklı üretimde de zaten biz bitki beslemeyi yapıyoruz. Topraksız tarımda da aynı bitki beslemeyi yapmak zorundayız ve bitkiye besin maddelerini de optimum düzeyde verdiğimiz için herhangi bir sorun yok. Verilen besin reçetesi iyiyse hiçbir kötü etki yapmadan, en iyi şekilde bitki beslenmeyi yapıyor.” Ayrıca dikey tarımda organik gübre kullanıldığını belirten Seymen, kimyasal gübre kullanımı söyleminin doğru olmadığını da ifade etti.
“DİKEY TARIMIN MALİYETİ YÜKSEK”
Kusursuz çalışan bir dikey tarım sistemi kurmanın maliyetinin yüksek olduğunu söyleyen Musa Seymen, kurulum maliyetinden sonraki masrafların enerji maliyeti olduğunu dile getirdi. Enerji maliyeti hakkında açıklamalarda bulunan Seymen, kapalı bir oda sisteminin olduğunu ve bu odanın penceresi olmadığını, ancak bitkinin fotosentez yaptığını söyledi. Işığı bitkiye verme zorunluluğu olduğunu kaydeden Seymen, “Bu da ışık enerjisi girdisi demek. İçeride ayrıca iklimlendirme yapmanız gerekiyor. Dışarıda sıcaklık eksi 10’lara düşebilir ama siz içeriyi 18 derecede tutmanız gerekiyor.” dedi. Ayrıca Seymen, tecrübeli kişilerin bu işi yapabileceğini de dile getirdi.
Son olarak topraksız tarımda bitki için uygun ekolojik ortamın ve doğru bitki beslenmesinin sağlanması ile birlikte istenilen her ürünün yetiştirilebileceğinden bahseden Doç. Dr. Musa Seymen, kökü yenen bitkilerin topraksız tarımda üretilemediği için bu sisteme girmediğini sözlerine ekledi. Dikey tarımda yetiştirilmesi uygun olan ve olmayan bitkileri sıralayan Seymen, uygun olan bitkileri yeşil yapraklı sebzeler, marul, çilek ve mantar olarak aktarırken; uygun olmayan bitkilere patates ve şalgam havucu örneklerini verdi.
