Gazetecilikte ‘kaydırma’ devri

Geleneksel ana haber bültenleri yerini saniyelerle yarışan dikey videolara bırakırken, Z kuşağı dünyayı artık ‘TikTok’ üzerinden okuyor.

Feride YAZICI

Televizyon karşısında haber beklemek yerine, parmak ucuyla dünyayı ‘kaydıran’ bir neslin bilgi tüketim alışkanlıkları kökten değişiyor. Bu değişim, yalnızca haber alma biçimlerini etkilemekle kalmayıp gençlerin dikkat süresi, içerik tercihleri ve bilgiye erişim stratejileri üzerinde de belirleyici rol oynuyor. Dijital platformlar, hız ve görselliği ön plana çıkararak habercilik anlayışında yeni normların oluşmasını sağlıyor. Selçuk Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden Doç. Dr. Fatma Betül Aydın Varol, bu dijital göçün arkasındaki psikolojik ve teknik nedenleri mercek altına alırken, hız, samimiyet ve algoritma sarmalının habercilikte yeni bir çağ başlattığını vurguluyor.

HABERİN YENİ ADRESİ

​Günümüzde bilginin hızla tüketildiğini vurgulayan Doç. Dr. Fatma Betül Aydın Varol, gençlerin artık uzun metinleri okumanın veya dakikalarca süren haber bültenlerini beklemenin bir zaman kaybı olarak gördüğünü söylüyor. TikTok’un sunduğu hızlı, görsel ve doğrudan anlatım biçiminin yeni neslin bilgi tüketim hızıyla tam bir uyum yakaladığını belirten Fatma Betül Aydın Varol, haberin ‘sıkıcı’ formundan sıyrılıp bir eğlence unsuruyla birleşmesinin gençlerin ilgisini canlı tutan en büyük etken olduğunu vurguluyor.

“GENÇLER, KENDİ DİLİNDEN KONUŞAN HABERCİYİ SEÇİYORLAR”

​Geleneksel medyadaki ‘steril’ ve ‘mesafeli’ dilin gençlerde karşılık bulmadığını belirten Aydın Varol, TikTok’un sunduğu samimiyete dikkat çekiyor. Genç kuşağın kravatlı bir spikerden ziyade, kendi odasında, kendi diliyle ve filtresiz bir şekilde olayları aktaran içerik üreticilerini daha güvenilir ve yakın bulduğunu ifade eden Varol, böylelikle haberin otoriter bir yapıdan ‘akran anlatısına’ dönüştüğünü ifade ediyor.

ALGORİTMALARIN KONFOR ALANI: İLGİYE GÖRE HABER

​TikTok’un güçlü algoritmasının, gençlerin gündemini şekillendirmede anahtar rol oynadığını hatırlatan Fatma Betül Aydın Varol, algoritmaların, kullanıcıların ilgi alanlarını çok iyi analiz ettiğini söyleyerek, “Gençlerin karşısına tam da duymak istedikleri ya da ilgilerini çekecek haber başlıkları çıkıyor. Bu durum, ‘haber arama’ zahmetini ortadan kaldırarak haberi doğrudan kullanıcının önüne hem de en dikkat çekici hâliyle getiriyor.” diyor.

DEZENFORMASYON RİSKİ VE DİJİTAL OKURYAZARLIK

​Hızın ve kolay erişimin yanında bazı tehlikelerin de barındığını hatırlatan Varol, güvenirlik meselesine de değiniyor. TikTok’ta haber tüketiminin bir tercih haline gelmiş olsa dahi bilginin doğruluğunu teyit etme noktasında ciddi boşluklar olduğunu aktaran Doç. Dr. Fatma Betül Aydın Varol, bu noktada gençlerin dijital okuryazarlık becerilerini geliştirmeleri ve karşılarına çıkan her videoyu mutlak doğru kabul etmemeleri gerektiğini dile getirerek konuşmasını noktalıyor.